Biostimulanten zijn waardevolle hulpmiddelen in de tuinbouw. Ze kunnen de beworteling verbeteren, de weerbaarheid vergroten en het herstel na stress ondersteunen. Maar net als bij meststoffen of gewasbeschermingsmiddelen zijn de juiste dosering en de juiste combinatie cruciaal.

In een recente praktijkcase ontwikkelde zich callusweefsel bij jonge potrozen. Callus is ongeorganiseerd, ongedifferentieerd plantenweefsel: de plant schakelt als het ware zijn herstelmodus in. Hoewel dat gunstig kan klinken, kan het in de praktijk leiden tot een slechte wortelontwikkeling, groeiafwijkingen en zwakkere planten.

Nadat ziekteverwekkers zoals Agrobacterium tumefaciens waren uitgesloten, verschoof de aandacht naar de teeltpraktijk en de toegediende producten. Uit de analyse bleek het volgende:

  • De elektrische geleidbaarheid (EC) was relatief hoog voor stekken in de bewortelingsfase, waardoor de aanleg van wortels werd beperkt.
  • Via gerecirculeerd irrigatiewater kregen jonge planten onbedoeld herhaaldelijk biostimulanten toegediend.
  • Hormoonrijke producten, zoals bepaalde zeewierextracten die rijk zijn aan cytokininen, vormden een matig tot hoog risico op callusvorming. Dat gold vooral in combinatie met stekpoeders of andere stimulerende middelen.

Andere biostimulanten, zoals wormencompost of aminozuurmengsels, vormden een laag risico. Maar door de wisselwerking tussen meerdere stimulerende middelen ontstond een overdaad aan op zichzelf gunstige toepassingen.

Belangrijkste lessen

  • Zeewierextracten zijn krachtig. Een te hoge dosering of het stapelen van vergelijkbare producten kan de verhouding tussen auxinen en cytokininen verstoren, waardoor callus ontstaat in plaats van gezonde wortels.
  • Het combineren van stimulerende middelen zonder duidelijke strategie kan leiden tot tegenwerkende of onvoorspelbare effecten.
  • Veiligere, elkaar aanvullende combinaties zijn bijvoorbeeld wormencompost met aminozuren voor bodem en voeding, of chitosan met aminozuren voor stressmanagement.
  • Kies in de vermeerdering doorgaans voor óf een stekpoeder óf een hormonale biostimulant, en slechts bij uitzondering voor beide.

De les? Voor biostimulanten geldt niet: hoe meer, hoe beter. Weloverwogen toegepast kunnen ze de plant versterken. Bij overmatig gebruik of een verkeerde combinatie kunnen ze juist de groei ondermijnen die ze zouden moeten ondersteunen.